Kupanda Ngoma mu Malaŵi: Madeti na Mipata ya 2026 na 2027

Thumba la mbuto yiwemi ya ngoma lingapelekaso mbuto zichoko usange yapandika mu dongo lakomira, yakukurwa na vula yikuru, panji yapandika mwakufinyana pa malo ghambura kuyana. Suzgo ndakuti palije deti limoza pa kalendala ilo lingasimikizgira kuti vinthu viŵenge makora mu Malawi mose. Nthowa yakovwira nkhunozelekerathu, kuwona umo vinthu viliri mu chigaŵa chinu, na kupanda para chinyezi chakukwana chanjira mu dongo, m’malo mwa kupanda waka chifukwa mabingu ghakwamba ghawoneka.

Nthowa yakupandira iyo mungalondezga mu munda

1. Malizgani kunozga munda pambere vula yakugomezgeka yindambe. Nozgani mikwakwawa uko yikugwiriskika ntchito ndipo wuskanimo utheka uwo wakura.
2. Pimani mizere. Dumbani chingwe panji khuni kuyana na mpata uwo walongozgeka pakati pa mizere. Mizere yiŵe yakunyoloka na yakuyana umo munda ukuzomerezgera.
3. Lembani malo ghakupandira. Ikani vimanyikwiro pa chingwe pa mipata yakuyana mwakuti ŵantchito ŵaleke kupimira khululu lililose na maso.
4. Wonani chinyezi. Jimani khululu lakuyezgera ndipo simikizgirani kuti dongo ndakunyowa pa phando yakupandira.
5. Pandani mwakuyana. Londezgani ivyo vili pa thumba la mbuto na ulongozgi wa mulara wa vyaulimi wa mu chigaŵa pa phando na unandi wa mbuto pa malo ghalighose. Benekani mbuto na dongo ndipo mungayileka pawaro yayi.
6. Wonani para zamela. Yendani mu munda para mbuto zamela, ndipo wonani malo agho ghandamere, ghakufinyana panji ghakukurwa na maji.

Fumbani mulara wa vyaulimi usange kupandaso malo ghambura mbuto kungaŵa kwakovwira; mbuto zakupandika mwakuchedwa zingakhwima pa nyengo yakupambana.

Vinthu vyakubudika ivyo mukwenera kuvigega

• Kupanda ngoma pamanyuma pa vula yimoza yichoko kwambura kuwona chinyezi cha pasi.
• Kulindilira deti lakukhazikika apo vula yakugomezgeka mu chigaŵa chinu yamba kale.
• Kupimira mipata na malundi, ivyo kanandi vikupangiska mizere yambura kuyana.
• Kuŵika mbuto zinandi pa malo ghalighose “kuti ziŵe zakuvikilirika” kwambura ndondomeko ya kuzichepeska.
• Kusazga mitundu ya ngoma mu mizere yimoza kwambura kumanya kuti yikukhwima pa nyengo yakupambana.
• Kugwiriskira ntchito dongo la charu chose kwambura kughanaghanira chigaŵa cha munda, dongo na ivyo vyakulongora vya nyengo.

Vyakusankha pamanyuma pa kupima mipata

Mipata yikukhazikiska unandi wa mbuto, kweni munda uchali kukhumba pulani ya vyakurya. Manyani vigaŵa vyakulopwa na pulani ya chonde cha dongo, pamanyuma gwiliskirani ntchito ulongozgi wa feteleza wa chimanga.

Mafumbo agho ghakufumbika kanandi

Kasi deti liwemi chomene lakupandira chimanga mu Malawi ndakuti wuli?

Palije deti limoza lakusimikizgika mu chigaŵa chilichose. Pa chingoma icho chikuthemba vula, nozgekerani luŵiro ndipo pandani para vula ya nyengo yapeleka chinyezi chakukwana pa ndimba yakupandira, mwakulondezga ivyo vyakulongora vya nyengo mu chigaŵa chinu na ulongozgi wa ŵalara ŵa vyaulimi.

Kasi mpata wa masentimita 75 na 25 ngwakwenelera pa vhingoma?

Ni ndondomeko yakumanyikwa ya khuni limoza pa malo ndipo yikupeleka pafupifupi makuni 53,000 pa hekitala. Simikizgirani na ivyo vili pa thumba la mtundu wa mbuto kweniso ulongozgi wasono wa mu chigaŵa chinu.

Kasi ningapanda vingoma mu dongo lakomira pambere vula yindize?

Kupanda mu dongo lakomira kuli na ngozi usange vula yingachedwa panji yikunyoweska waka pachanya. Penjani ulongozgi wa chigaŵa chinu ndipo gwiriskirani ntchito ivyo vyakulongora vya nyengo vyasono pambere mundasankhe nthowa iyi.

Kasi ningaŵika mbuto ziŵiri pa malo agho ghatalikirana na masentimita 25?

Mungachitanga nthena nyengo zose yayi. Makuni ghaŵiri para ghakhazikika pa mpata uwu ghakusinthirathu unandi wa vyakumera na kupikisana kwake. Gwiriskirani ntchito mpata na unandi wa mbuto uwo walongozgeka pa mtundu winu na umo vinthu viliri.

Kasi nichitechi usange mbuto zinyake zindamere?

Chakwamba, fufuzani chifukwa chake. Kupandaso mwakuchedwa kungapangiska mbuto zambura kuyana, ntheura fumbani mulara wa vyaulimi usange kuzuzga malo ghambura mbuto kungaŵa kwakovwira pa nyengo iyo.

Chenjezgo: Nkhani iyi njakusambizga pera. Ivyo vikuchitika pa ulimi vikusintha kuyana na dongo, nyengo, chigaŵa na kasamaliriro. Fumbani nkhwantha ya vyaulimi panji mulara wa vyaulimi pambere mundasankhe vinthu vikuru vya pa munda.